Planujesz rodzinny film w szerokim, kinowym kadrze, ale nie chcesz od razu obcinać góry i dołu nagrania? Obiektyw anamorficzny ściska obraz w poziomie, dzięki czemu po korekcji można uzyskać panoramiczne proporcje, choć efekt zależy od współczynnika obiektywu i formatu zapisu.
Przed zakupem sprawdź współczynnik ścisku i tryb nagrywania
- 1,33× zwykle dobrze współpracuje z zapisem 16:9 i daje obraz bliski formatowi kinowemu.
- 1,5× i 1,6× mogą wymagać trybu 3:2, 4:3 lub Open Gate, jeśli chcesz uniknąć bardzo szerokiego kadru.
- Desqueeze przywraca naturalne proporcje obrazu; bez niego twarze i przedmioty wyglądają na spłaszczone.
- Flary i owalne rozmycie zależą od konstrukcji obiektywu i warunków ujęcia, nie pojawiają się na zawołanie.
- Do rodzinnych portretów przeznaczonych do druku częściej wybrałabym obiektyw sferyczny; anamorficzny lepiej sprawdza się w filmie i szerokich kadrach.
Anamorficzny obraz daje szerszy kadr bez zwykłego przycinania
Wyobraź sobie grupę przy stole: po bokach widać wszystkich, a nad głowami i podłogą nie zostają przypadkowe pasy. Element anamorficzny kompresuje obraz w poziomie, zapisując więcej szerokości na matrycy, a podczas montażu obraz rozciąga się z powrotem do właściwych proporcji. Ten etap nazywa się desqueeze.
Współczynnik, na przykład 1,33×, mówi, jak mocno trzeba rozciągnąć obraz w poziomie. Przy nagraniu 16:9 obiektyw 1,33× daje po korekcji około 2,37:1, czyli bardzo szeroki kadr. Ten sam obiektyw na materiale 4:3 da około 1,77:1, a więc obraz zbliżony do 16:9. Wyliczenia wynikają z zestawienia proporcji formatów z mnożnikiem obiektywu.
Tu łatwo o zaskoczenie: większy współczynnik nie zawsze oznacza lepszy wybór. Materiał 16:9 nagrany obiektywem 1,6× po korekcji osiąga około 2,84:1, co może wymagać kadrowania do formatu docelowego. Z kolei nagranie 3:2 z tym samym współczynnikiem daje około 2,40:1. Najpierw sprawdź tryby odczytu matrycy, dopiero potem wybieraj szkło.
Do nagrania 16:9 najłatwiej dobrać współczynnik 1,33×
Przy rodzinnej uroczystości kamera często musi szybko przechodzić od szerokiego ujęcia do zbliżenia. W takiej sytuacji rozsądnie jest dopasować współczynnik do formatu, który aparat nagrywa bez kombinowania. Jeśli pracujesz głównie w 16:9, zacznij od 1,33×; przy trybie 3:2 lub 4:3 możesz rozważyć mocniejszy ścisk.
| Sytuacja | Co może się wydarzyć | Co zrobić |
|---|---|---|
| Obiektyw 1,33× i zapis 16:9 | Po desqueeze kadr ma około 2,37:1 | Dobry punkt startowy do szerokiego filmu; sprawdź, czy taki format pasuje do planowanej publikacji |
| Obiektyw 1,6× i zapis 16:9 | Obraz po korekcji jest bardzo szeroki, około 2,84:1 | Sprawdź tryb 3:2, 4:3 lub Open Gate albo zaplanuj przycięcie |
| Podgląd pokazuje spłaszczone twarze | W monitorze lub montażu nie ustawiono korekcji obrazu | Włącz desqueeze zgodny z oznaczeniem na obiektywie |
| Ujęcie z bliska jest trudne do ustawienia | Obiektyw może mieć ograniczoną minimalną odległość ostrzenia | Odsuń aparat, sprawdź dane konkretnego modelu lub użyj odpowiedniej nasadki dioptrycznej |
| Kadr ma wyglądać dobrze także na odbitce | Szeroki obraz może wymagać mocnego przycięcia do formatu papieru | Wykonaj próbny kadr i sprawdź kompozycję w proporcjach planowanego wydruku |
Podgląd z korekcją ułatwia kadrowanie, ale nie zawsze zmienia sam plik z kamery. Instrukcja Sony dla FX3 opisuje wyświetlanie obrazu po korekcji podczas nagrywania i odtwarzania, natomiast ustawienia oraz dostępne współczynniki zależą od modelu aparatu. Przed sesją sprawdź, czy korekcja dotyczy podglądu, zapisu czy obu.
Modele 1,33× i 1,5× odpowiadają na różne potrzeby
Na nazwie „anamorficzny” nie kończy się wybór. Liczą się również wielkość matrycy, mocowanie, ogniskowa, ręczne lub automatyczne ostrzenie oraz charakter flary. Sirui Astra 1,33× to seria pełnoklatkowa z autofokusem, a Laowa Nanomorph 1,5× należy do serii anamorficznej o mocniejszym ścisku. To przykłady różnych konstrukcji, nie zamienniki jeden do jednego.
Przy wyborze sprawdź, czy obiektyw pokrywa rozmiar matrycy aparatu. Szkło przeznaczone do Super 35 może nie oświetlić całej pełnoklatkowej matrycy, a zgodny bagnet sam w sobie nie gwarantuje pełnego pokrycia obrazu. Zwróć też uwagę na minimalną odległość ostrzenia: przy portrecie dziecka lub detalu tortu może ograniczać swobodę bardziej niż sama ogniskowa.
Prawdę mówiąc, do samodzielnego filmowania rodzinnych wydarzeń wybrałabym najpierw lekką konstrukcję z autofokusem i współczynnikiem dopasowanym do trybu aparatu. Gdy nagranie ma zaplanowane ruchy kamery, kontrolowane światło i świadomie szeroki format, model manualny o mocniejszym ścisku może dać ciekawszy charakter, ale będzie wymagał więcej pracy przy ostrzeniu i montażu.
Pozioma flara nie jest gwarancją filmowego ujęcia
Wiele osób kojarzy anamorficzne szkło z niebieską smugą światła i owalnym bokeh, czyli kształtem rozmytych punktów poza ostrością. Te cechy mogą być atrakcyjne, lecz nie każdy obiektyw tworzy je równie mocno. O charakterze flary decydują konkretna konstrukcja i powłoki, a bez odpowiedniego źródła światła efekt może w ogóle się nie pojawić.
Wyższy współczynnik ścisku często daje bardziej wyrazisty charakter obrazu, ale też mocniej ujawnia typowe aberracje i zniekształcenia. W technicznym przewodniku B&H Photo Video opisano, że obiektywy 1,8× i 2× zwykle pokazują mocniejszy charakter niż konstrukcje 1,3× i 1,5×. Nie traktowałabym więc samej flary jako powodu zakupu; najpierw upewniłabym się, że szerokie proporcje są potrzebne w danym projekcie.
Do rodzinnego filmu anamorficzny, do odbitki najpierw sferyczny
Przy zdjęciach rodzinnych przeznaczonych do albumu obiektyw anamorficzny może skomplikować kadrowanie. Wydruk 10 × 15 cm ma proporcje 3:2, a panoramiczne zdjęcie po korekcji trzeba będzie przyciąć lub umieścić z marginesami. Dla filmu z przyjęcia, spaceru czy wspólnego wyjazdu szeroki kadr może za to ładnie objąć grupę i otoczenie.
Przed decyzją zrób próbę w warunkach podobnych do planowanych. Nagraj twarze z bliska, ruch w poprzek kadru oraz ujęcie pod światło, a potem obejrzyj plik po desqueeze i przygotuj przykładowy kadr do druku. Jeśli głównym celem są rodzinne odbitki, wybór sferycznego obiektywu będzie prostszy; jeśli tworzysz film z zamierzonym szerokim formatem, anamorficzny może być wart dodatkowej obsługi.
Najpierw zaplanuj końcowy kadr
Najbezpieczniejsza kolejność decyzji jest prosta: ustal, gdzie materiał będzie oglądany, wybierz proporcje końcowe, sprawdź tryb matrycy i dopiero wtedy dobierz współczynnik obiektywu. Ja zaczęłabym od krótkiego testu z twarzą i okrągłym przedmiotem w kadrze. Po prawidłowej korekcji oba powinny wyglądać naturalnie, a nie jak rozciągnięte na boki.
Jeśli efekt podoba się, ale obraz nie mieści się w formacie docelowym, zmień tryb zapisu lub współczynnik zamiast ratować wszystko przypadkowym kadrowaniem. Dzięki temu szeroki kadr zachowa zamierzoną kompozycję, a rodzinny portret nie straci osób stojących przy samym brzegu.
